Archief / december, 2017

7 projecttips voor januari

Ok, we gaan straks eerst genieten van een welverdiende kerstvakantie én blikken we in gedachte terug op een mooi, bewogen en inspirerend jaar. Maar daarna is het tijd om weer vooruit te kijken en een nieuwe planning te maken. Weet jij al met welk project jij in januari gaat starten? Voor veel leerkrachten is dat toch enigszins afhankelijk van of we dan een echte winter krijgen of juist niet. Wij nemen voor het gemak even aan dat je de weg naar de winterprojecten van Kleuteruniversiteit wel kunt vinden. In dit blog vind je 7 tips voor projecten die je in januari zou kunnen uitvoeren.

Tip 1: De astronaut

Met astronaut Axel gaan we de ruimte in! We leren alles over raketten, aftellen, planeten en hoe je in de ruimte leeft en werkt. Dit pakket is geschreven door juf Bianca en gebaseerd op het boek ‘De astronaut’ van Liesbet Slegers. Het project biedt 22 uitgewerkte activiteiten met bijlagen voor een uitdagend project.

Gebruikerservaring van Lieske:

Wat een prachtig en uitdagend project, een echte aanrader voor de groepen 1 en 2! Wat is het leuk en spannend om samen met de kinderen een reis door de ruimte te maken en wat een betrokkenheid heb ik gezien. Prachtige educatieve lessen met veel verschillende doelen. Ook van het plusproject leren de kinderen veel.

Tip 2: Ziek zijn

Een gebroken arm, buisjes in de oren, amandelen laten knippen, een flinke griep … Elke kleuter komt wel eens bij de dokter of gaat naar het ziekenhuis. Het thema ‘Ziek zijn’ is herkenbaar, elk kind speelt graag doktertje met zijn knuffels. Dit lespakket van 99 pagina’s speelt hierop in met taalactiviteiten, rekenactiviteiten, een verkeersles, een spelles en suggesties voor de hoeken aan de hand van de boeken ‘Saar bij de dokter’ van Pauline Oud en ‘Willewete Naar het ziekenhuis’ van Marjolein Hund en Netty van Kaathoven.

Gebruikerservaringen van Jola en Elien:

Wat mij is bijgebleven van dit project is dat de kinderen enorm worden uitgedaagd op verschillende gebieden. Het is met dit project heel gemakkelijk voor de leerkracht om in de zone van naaste ontwikkeling te gaan zitten. Er zijn met dit project enorm veel mogelijkheden om de kinderen een leerzame en geweldige activiteiten te laten beleven.

Dit project is zeer geschikt voor alle kleuterleeftijden. Het bevat gradatie en variatie op verschillende ontwikkelingsdomeinen. Een aanrader voor elke kleuterjuf!

Tip 3: Het weer

Het weer houdt ons altijd bezig in Nederland. En wanneer je in januari toch rekening houdt met sneeuw is dit project een aanrader. Leer meer over het weer samen met Djordjo, konijn en beer! Dit project bevat taal- en rekenactiviteiten, een dansles, een muziekles, een les Engels, natuurlessen en suggesties voor de hoeken bij de boeken ‘Drakendonder’ van Esther Miskotte en ‘Meer over het weer’ van Mack.

Gebruikerservaringen van Fabine:

Een veelzijdig project waar we met veel plezier aan hebben gewerkt met de kinderen! Voor dit project is het fijn als alle weertypen voorbij komen. Wij hebben gespeeld in de sneeuw en de kinderen vonden het heerlijk om met de plastic zakken door de wind te lopen! Helaas was er geen regen tijdens schooltijd en ook niet genoeg zon voor de schaduwles. Wel hadden we te maken met vorst en de temperaturen onder nul waren erg interessant! Sinds dit project zijn de kinderen zich veel bewuster van het weer en hoor je ze ook buiten regelmatig over het weer praten.

Tip 4: Temmer Tom

Dit project is geschreven aan de hand van het gelijknamige boek vol humor van Tjibbe Veldkamp en Philip Hopman. We geven deze tip omdat onze volgende tip er zo prachtig bij aansluit én gewoon, omdat het project écht de moeite waard is.

De vader van Temmer Tom is bang voor alle dieren, gelukkig heeft de dappere Tom een plannetje bedacht … Dit complete project bevat lesideeën bij het boek Temmer Tom, om drie weken aan de slag te kunnen gaan met dit prachtige boek. Spelenderwijs leren de kinderen met de dieren uit het boek over dapper zijn en nog veel meer!

Tip 5: Sttt! De tijger slaapt

Dit is misschien een beetje een open deur, maar toch. We willen dit project toch even noemen. Van 24 januari tot 3 februari 2018 worden de Nationale Voorleesdagen gehouden. Het prentenboek van het jaar is, je raadt het al, ‘Sttt! De tijger slaapt’ van Britta Teckentrup. Dit kleuterproject bevat activiteiten en suggesties voor hoekenspel én een origineel bijpassend liedje van Jeroen Schipper. Er is ook een peuterproject en een digibordles beschikbaar bij dit boek.

Het project is nét beschikbaar op onze site dus het zal je niet verbazen dat er nog geen gebruikerservaringen zijn. Wellicht ben jij de eerste! We zijn benieuwd naar jouw ervaringen.

Tip 6: Project Drakensnot over gezondheid en voeding

Draak Djordjo maakt met zijn gebulder de dieren in het bos aan het schrikken! Hij kan er echter niets aan doen … hij is snotverkouden! De dieren doen er alles aan om hem beter te maken, maar of dat gaat lukken …

In dit project vind je activiteiten rondom gezondheid, voeding en vriendschap, geschreven aan de hand van het boek ‘Drakensnot’ van Esther Miskotte. Het project bevat reken- en taalactiviteiten, een sport en spel les, sociaal-emotionele activiteiten, en knutselactiviteiten. Daarnaast vind je ook nog enkele suggesties voor de hoeken en heel veel prachtige bijlagen!

Gebruikerservaring van Marieta:

De kinderen waren erg betrokken bij dit thema. Je kunt hier verschillende richtingen mee op en dat was fijn. Ook het boek was erg aantrekkelijk om voor te lezen en uit te werken. We hebben ook de vervolg boeken in school gehaald om uit voor te lezen.

Tip 7: de Kapper

Naar de kapper moeten we (bijna) allemaal en kleuters kunnen dat enorm spannend vinden. In dit project op basis van het gelijknamige boek van Liesbet Segers komen alle aspecten van ‘naar de kapper gaan’ aan bod. Van een afspraak maken tot haren wassen, van afrekenen tot het vegen van de vloer, we slaan niets over. De kinderen ‘verdienen’ na elke activiteit een kaart die past op een tijdlijn. Het stimuleert de kinderen en maakt de voortgang inzichtelijk.

Gebruikerservaring van Laura:

Heel blij ermee!

Natuurlijk kunnen we nog veel meer suggesties geven. Dat zullen we volgende maand zeker gaan doen.

Ambassadeurblog: werken aan woordenschat

Ingelien Lemmen is leerkracht op Het Spectrum in groep 1 en ambassadeur bij Kleuteruniversiteit. In dit blog vertelt ze over hoe je de coöperatieve werkvorm Vensterruiten in combinatie met TweePraat in kunt zetten bij de projecten van Kleuteruniversiteit.

Je wilt verschillende activiteiten in je groep uitvoeren zodat woorden voor kinderen duidelijk worden en betekenis krijgen. Binnen mijn team zijn we gewend om coöperatieve werkvormen in te zetten. Hier ben ik mij dan ook meer in gaan verdiepen. Welke werkvorm is geschikt voor kleuters en heeft als doel het stimuleren en uitbreiden van de woordenschat?

Ik ontdekte Vensterruiten, was in eerste instantie best een beetje huiverig en dacht: ‘mijn kinderen kunnen nog helemaal niet zo goed tekenen …’. Toch wilde ik het graag uitproberen en daar heb ik tot de dag van vandaag zeker geen spijt van gehad. Ik ben nu zo enthousiast over deze werkvorm dat mijn collega’s er ook mee aan de slag gaan. Hier lees je mijn ervaringen:

Binnen het project Ontdek de herfst – Noten heb ik deze werkvorm meerdere keren uitgevoerd met verschillende bladzijden uit het prentenboek. Het is een korte activiteit die op een prettige manier zorgt dat het verhaal voor kinderen herhaald wordt. Herhaling is goed voor kinderen, daar zijn we het in het onderwijs over eens. Zo is het handig om de werkvorm in te zetten voorafgaand aan een les die gaat over een bepaald gedeelte uit het prentenboek. In het voorbeeld van Noten kan dit bij de activiteit Herfstwoorden. In deze activiteit maak je een woordweb met de kinderen en denken ze na over de vraag hoe Muis kan weten dat het herfst is. Doordat ze hier bij Vensterruiten al over hebben gehoord, getekend en gesproken kunnen de kinderen met voorkennis aan deze les starten. Dit is prettig!

Nu we naar het Kerstfeest toe leven is het fijn om op deze manier het Kerstverhaal te verwerken. Zelf gebruik ik er het boekje Kerstmis van Dick Bruna voor. Dit zijn korte teksten, geschikt voor Vensterruiten. Ik lees twee bladzijden per venster voor. Op de bovenstaande foto’s zie je dat de kinderen in mijn groep tekenen en met elkaar in gesprek zijn over het Kerstverhaal.

Hoe zet je Vensterruiten in in jouw groep?

Kies een gedeelte uit het prentenboek dat gedurende de activiteit centraal staat en verdeel deze in meerdere stukken. Zelf ben ik begonnen met twee stukken en dit wil ik gaandeweg uitbreiden naar meer.

Geef ieder kind vooraf een blad met genummerde vensterruiten en een potlood. Deze materialen bewaren de kinderen onder hun stoel. Wanneer je de aandacht hebt, begin je met het vertellen van het eerste stuk van het verhaal. Zodra je stopt met vertellen, vraag je de kinderen wat je zou kunnen tekenen uit het verhaal. Geef de kinderen bedenktijd en laat ze hierna enkele voorbeelden geven. Wanneer ze genoeg ideeën hebben, maken ze van hun stoel een tafel en tekenen ze in het eerste venster iets wat ze zojuist in het verhaal gehoord hebben. Na enkele minuten vraag je ze weer te gaan zitten en de materialen weer onder hun stoel te leggen. Ga verder met het vertellen van het volgende stuk van het verhaal. Zodra je stopt met vertellen, krijgen de kinderen opnieuw bedenktijd. Hierna gaan ze op hun blad aan de slag bij het volgende en laatste venster. (Wil je met meer dan twee vensters aan de slag? Herhaal dan deze stappen tot het verhaal uit is en alle vensters gevuld zijn.)

N.B.: Besef vooraf dat het absoluut niet gaat om de tekenkwaliteiten maar juist om de woordenschat die daaruit ontstaat, voor kinderen heeft hun gekrabbel betekenis!

Sluit Vensterruiten af met een TweePraat, eveneens een coöperatieve werkvorm waarbij de kinderen om beurten aan het woord zijn. Ik laat de kinderen om en om een woord noemen wat ze hebben getekend of dat ze gehoord hebben in het voorgelezen verhaal. Wanneer je deze werkvorm vaker hebt uitgevoerd, kun je ervoor kiezen om de kinderen elkaar het verhaal terug te laten vertellen aan de hand van hun tekeningen. Om beurten wordt er een venster besproken.

De kinderen voeren deze opdracht uit met hun schoudermaatje, dit is het kind dat links of rechts naast hen zit. In het begin is het nodig duidelijk aan te wijzen welke kinderen er bij elkaar horen en dus elkaars schoudermaatje zijn.

Ik kies er bewust voor om TweePraat vooraf hardop voor te doen met één kind. Dit verduidelijkt wat er van hen verwacht wordt. Hierna gaan ze er enkele minuten zelf mee aan de slag. Loop zelf rond, observeer en stimuleer de kinderen. Bespreek na afloop deze opdracht kort na. Welke woorden hebben de kinderen gehoord?

In mijn groep werk ik veel met de projecten van Kleuteruniversiteit. Vensterruiten kun je binnen ieder project en bij ieder prentenboek inzetten omdat het uitgaat van een kort gedeelte uit een boek. Nu ik Vensterruiten een aantal keer heb uitgevoerd, word ik steeds enthousiaster en merk ik dat de verhalen steeds meer betekenis voor de kinderen krijgen. De kinderen hebben er plezier in en worden er steeds handiger in. De luisterhouding wordt sterk verbeterd en de woordenschat gestimuleerd en uitgebreid. Ze leren van én met elkaar, dat vind ik mooi om te zien. Kortom, een fijne activiteit waarbij iedereen enorm betrokken is!

Het is geweldig te horen dat zelfs de kinderen die liever niet teveel zeggen de lastigste woorden hardop kunnen benoemen. Als leerkracht ben ik dan ontzettend trots en de kinderen zelf zijn dit natuurlijk ook! Het is ook gaaf om te merken hoe goed de kinderen korte verhalen op deze manier kunnen onthouden. Je hoort het verhaal gedurende de dag spontaan bij meerdere kinderen terug en je doel is dan ook absoluut behaald! Ik hoop jullie te hebben geïnspireerd om met deze werkvorm aan de slag te gaan, heel veel succes én vooral plezier!

De kerstgedachte: nomineer een collega!

We naderen de kerstperiode. Wij, bij Kleuteruniversiteit, zijn dol op deze tijd, en dan vooral met het idee van de kerstgedachte. Even aan een ander denken, omdat deze persoon waardering verdient. Die ene collega die het moeilijk heeft gehad, of je duo die niet te stoppen is en waar je zoveel van hebt geleerd. Welke collega verdient een geweldig kerstpakket van Kleuteruniversiteit en wil je daarmee laten weten dat je hem of haar bijzonder waardeert? Mail ons vóór 18 december 2017 met jouw verhaal en wie weet verrassen we deze collega. Mail ook gelijk het postadres en de volledige naam van deze collega.

Let op! Het is belangrijk dat je vertelt waarom je jouw collega zo waardeert. We vertellen jouw verhaal dan voor jou aan deze collega.

Merry Christmas!

Ambassadeurblog: De Sintmusical

Nathalie Vermeule is leerkracht op de Gaandewegschool in Zwanenburg en ambassadeur van Kleuteruniversiteit. Ze staat al een aantal jaar voor de kleuters, maar heeft nog nooit een musical opgevoerd. In dit blog vertelt ze je meer over het werken met de musicals van Kleuteruniversiteit.

Nathalie: Kleuteruniversiteit maakt niet alleen hele leuke projecten bij prentenboeken, zij hebben ook musicals geschreven aan de hand van prentenboeken. Beschikbare musicals zijn bijvoorbeeld: Joke wil spoken, lente ‘We hebben er een geitje bij’, de meezingmusical met opa en oma, beroepen, kerst met Wouter en Mieke, met opa naar zee, het grote slaapfeest en Sint gaat op gym. 

Ik wil je iets vertellen over mijn ervaring met de musical Sint gaat op gym geschreven aan de hand van het gelijknamige prentenboek van Bette Westra en Sylvia Weve. Het boek gaat over Sinterklaas die zich stierlijk verveeld. De pieten vinden dat er iets moet gebeuren, maar wat? Dan hebben ze het! Sinterklaas moet op een sport! Helaas gaat het telkens een beetje mis en wat er verder toch gebeurt …

Het leek mij altijd al leuk om musicals met kleuters op te voeren, maar ik heb altijd het idee gehad dat het te veel voorbereidingstijd kost en veel kleuters kunnen de zinnen niet onthouden. Dus hoe doe je dat dan? Ook de relatief korte sint- en kerstperiode hield mij wel eens tegen. Maar het viel mij uiteindelijk allemaal ontzettend mee. Ik zal je vertellen hoe we het hebben aangepakt.

We zijn de week na Sint Maarten begonnen met het instuderen van de liedjes, het voorlezen van het prentenboek, het uitleggen van een musical en het verdelen van de rollen. De liedjes zijn kort en goed beschreven en bevatten veel herhaling wat bijzonder prettig is. Ik vond het fijn te merken dat ook anderstalige kinderen de liedjes snel mee konden zingen.

Wanneer je een musical aanschaft, krijg je ook veelal de mp3 bestanden en de instrumentale versies van de liedjes erbij. Dat is erg handig en goed te gebruiken. Na een week kunnen de kinderen de liedjes van de instrumentale versie zingen. Bij het kiezen van de rollen mochten de kinderen drie voorkeuren opgeven. Vervolgens hebben wij gekeken wat het beste bij welk kind past.

Toen zijn we begonnen met het oefenen van de scènes. Bij elke scène staat duidelijk beschreven wat er nodig is en welke spelers erin voorkomen. Tijdens het oefenen zijn we erachter gekomen dat de kinderen die geen rol hebben lang moeten wachten. Een tip hiervoor is dat we de scènes in kleinere groepen hebben geoefend. Dit gaat veel beter. De kinderen die geen rol hebben, zijn piet of kind langs de kade.

Vandaag was de grote dag! Alle ouders mochten komen kijken naar onze voorstelling. Sommige kinderen waren erg zenuwachtig, maar gek genoeg wisten zij juist alle teksten nog goed.

Het uitvoeren van een musical met de kinderen is mij echt meegevallen. Het was een leerzaam proces voor de kinderen maar ook zeker voor mij. Het onthouden van de teksten, het helpen van elkaar, drama, liedjes instuderen, het maken van de decors. Het was echt een groepsproces en we waren dan ook supertrots op wat we hebben neergezet met elkaar.

De hulp van ouders was bijzonder fijn en de bijgevoegde materiaallijst biedt veel steun bij het verzamelen van de attributen. Ik vond dat de musical bijzonder geschikt was voor kleuters. Het is een leuk en grappig verhaal, de teksten vallen bijzonder mee en het instuderen verliep vlot. Het was een succes en voor herhaling vatbaar.