Archief / maart, 2018

Inspiratieblog: tips voor een hoge betrokkenheid bij kringactiviteiten

Linda Mooijekind is leerkracht op RKBS De Klimboom in Roelofarendsveen en ambassadeur bij Kleuteruniversiteit. Zij werkt veel met coöperatieve werkvormen en in dit blog licht ze er een aantal toe in combinatie met activiteiten uit de projecten van Kleuteruniversiteit.

In mijn vorige blog heb ik verteld hoe ik terecht ben gekomen bij de projecten van Kleuteruniversiteit. Omdat ik al flink wat projecten heb uitgevoerd, heeft mij dat een goed inzicht gegeven van de verschillende mogelijkheden qua werkvormen. De opgedane kennis en ervaringen wil ik graag met jullie delen.

De activiteiten uit de projecten kun je uitvoeren in de kleine en in de grote kring. Als je ze in de grote kring uitvoert, wil je natuurlijk dat alle kinderen erbij betrokken zijn. Zo ben ik gaan onderzoeken of ik de activiteiten kon uitvoeren aan de hand van coöperatieve werkvormen. In mijn ervaring wordt een coöperatieve werkvorm al vaak aangeboden bij de activiteit in het project. Deze zijn vervolgens ook prima toe te passen bij andere projecten en activiteiten. Ik licht graag nog wat andere suggesties toe:

Het project Lente met de vier kaboutertjes bevat een rijmactiviteit genaamd ‘Feestbeest’. In deze activiteit mag de kikker voor elk gevonden rijmwoord een lelieblad verder. Om zoveel mogelijk woorden te bedenken laat ik eerst de kinderen zelf denken (hiervoor geef ik ze denktijd = stille tijd). Vervolgens laat ik ze door middel van tweepraat (om en om een antwoord noemen) zoveel mogelijk rijmwoorden samen bedenken. Na een tijdje geef ik aan dat de tijd voorbij is en geef ik een aantal tweetallen het woord om een rijmwoord te noemen en de kikker te laten springen. Wij hebben gerijmd op vier woorden, en dat gaf mij de gelegenheid om vier keer deze manier van werken toe te passen.

De activiteit Tijd om op te staan gaat om het herkennen van een dagritme en een volgorde daarin aan te kunnen geven. Tijdens de inleiding van de activiteit staan gespreksvragen, waaronder de vraag ‘wat doe jij als eerst als je wakker wordt?’. Aangezien dit vrij lang kan duren als je een klas van 32 kinderen hebt, laat ik dit de kinderen door middel van tweegesprek op tijd uitvoeren. Ze krijgen eerst weer denktijd. Zo kunnen ze in zichzelf alvast nadenken over hun eigen dagritme. Daarna krijgen de kinderen 30 seconden om dit aan elkaar te vertellen. Ik vertel wie van het tweetal mag beginnen en laat de tijd door middel van een timer op het bord zien. Als de tijd voorbij is, wisselen de kinderen om. Het kan zijn dat de kinderen in het begin gefocust zijn op de timer op het bord in plaats van hun gesprekspartner. Naar mate je deze werkvorm vaker toepast, zal dit minder voorkomen.

In de activiteit Een nest voor Nachtegaal is het doel het uitbreiden van hun woordenschat en twee dingen met elkaar kunnen combineren. Het gaat erom of de kinderen kunnen aangeven waar dieren wonen. Allereerst hebben we de dieren en de verschillende huisvestingen besproken. Daarna heb ik alle kinderen een kaart gegeven en mix en ruil gedaan: de kinderen lopen rond, geven elkaar een high five, vertellen wat er op hun kaart staat, ruilen om, bedanken en herhalen deze stappen met andere kinderen. Hierdoor hebben ze de woorden veel herhaald. Vervolgens heb ik met dezelfde kaarten mix en koppel gedaan: koppel de juiste woning aan het juiste dier. Toen iedereen elkaar gevonden had, vertelden de kinderen welke koppels er gemaakt waren.

Ook tijdens andere activiteiten probeer ik een coöperatieve werkvorm  toe te passen. Ik zal er hier nog twee toelichten:

  • Tweetal coach: Deze werkvorm heb ik ingezet bij het maken van een groepje van vijf kuikentjes op een doeblad. De kinderen krijgen met z’n tweeën één blad en één potlood. Degene die het potlood en het blad heeft zet om vijf kuikentjes een rondje. Het kind zonder potlood controleert dit en geeft feedback in de vorm van een compliment of tip (coachen). Daarna wordt er gewisseld van rol.
  • Schud en pak: Dit doe ik bijvoorbeeld met kaarten met betrekking tot de woordenschat. Voorafgaand heb ik de woorden aangeboden en voerden de kinderen de werkvorm mix / vraag en ruil. Vraag en ruil werkt hetzelfde als mix en ruil alleen vraag je nu de ander wat er op je kaartje staat. Bij schud en pak werk je in een team van  vier kinderen, waarbij elk kind een nummer heeft. Nummer 1 schud de kaarten, nummer 2 trekt er een kaartje uit, vraagt aan nummer 3 wat er op het kaartje staat; deze geeft antwoord en nummer 4 vertelt of dit goed is of niet. Daarna wordt er doorgeschoven met de kaarten en gaat nummer 2 schudden, nummer 3 een kaartje pakken, enzovoorts.

Zo zie je, er is een hoop variatie mogelijk tijdens kringactiviteiten. Het aanbieden van coöperatieve werkvormen zorgt voor een hogere betrokkenheid bij de kinderen in mijn groep. Ik hoop dat ik je door middel van mijn blog heb kunnen inspireren! Misschien heb je zelf ook wel heel leuke ideeën en wil je deze delen met anderen, zodat we elkaar weer kunnen inspireren!

Paboblog: het is leuker buiten mijn comfortzone

Eline is vierdejaars student aan de Marnix academie en werkzaam in groep 0/1. In dit blog vertelt zij over haar belevenissen als Lio-stagiaire.

De nieuwsgierigheid van kinderen prikkelen en vooral de aandacht blijven vasthouden, dat is echt een vak apart zeg! En heel eerlijk, ik had hier best wat moeite mee. Want hoe zorg ik er keer op keer voor dat de kinderen de aangeboden activiteit interessanter vonden dan wat zij om zich heen zagen? Natuurlijk gaan we in op die vlieg die in de klas vloog of de pleister op de knie van een kind. Het zijn nou eenmaal kleuters, het hoort erbij. En ook daar leer ik van. Ik vond het moeilijk om de aandacht van de kinderen te vangen, en ik bleef op zoek gaan naar manieren om mijzelf daarin te verbeteren. Het heeft me wat moeite gekost, en ik moest daarvoor uit mijn comfortzone stappen, maar het is mij als volgt gelukt:

Toen ik uit de liedbundel Kleuterwijs het liedje Kun je raden? hoorde, ontstond er bij mij een geweldig idee. De bedoeling van het lied is dat de kinderen proberen te raden wat iemand in zijn hand heeft. Daar kon ik wat mee! Ik besloot een aantrekkelijk ogende doos te maken. Vervolgens heb ik het lied bij de kinderen geïntroduceerd en hen ook de doos laten zien waar ik natuurlijk iets had ingestopt. En wat er toen gebeurde, wauw! De nieuwsgierigheid van de kinderen was gewekt, ze hingen werkelijk aan mijn lippen. Want wat zou er toch in die doos kunnen zitten? Ik liet een aantal kinderen raden en toen het moment daar was om de doos te openen, waren ze heel nieuwsgierig waaróm dit voorwerp in de doos zat. Een spetterende start van een nieuw thema waarbij de kinderen direct zeer betrokken waren? Check!

Ik probeer nu altijd op een pakkende manier een nieuw thema te openen, zodat de kinderen direct worden geprikkeld. Het zorgt in mijn beleving voor een grotere betrokkenheid. Toen ik bij een actie de gelukkige winnaar van een Living Puppets handpop bleek te zijn, werd dit mijn nieuwe beste maatje voor het openen van thema’s. Job de pop gaat vaak mee naar school met zijn eigen rugzak, zodat ik hier steeds voorwerpen voor het nieuwe thema in kan doen. Ik vertel dan als Job, dat ik ergens ben geweest en verschillende dingen heb meegenomen. Nadat ik met de kinderen heb besproken wat voor spullen Job heeft meegenomen in zijn rugzak, wordt het nieuwe thema besproken en nodig ik de kinderen uit ook spullen mee te nemen. Ik  ervaar dat het thema meer gaat leven bij de kinderen wanneer zij uitgenodigd worden spullen van thuis mee te nemen.

Ik voelde me goed in mijn comfortzone, maar ik bleek me daarbuiten nóg beter te voelen. Dit waren voor mij zeer waardevolle praktijklessen waar ik met veel plezier op terugkijk en ik ben er zelf van gegroeid. Nu ben ik benieuwd, kun jij je ook zo’n moment herinneren? Wanneer ben jij eens uit je comfortzone gestapt?

Hoera! Wij zijn jarig!

Het is feest bij Kleuteruniversiteit

Het is deze maand alweer vier jaar geleden dat Kleuteruniversiteit online is gekomen en in diezelfde maand werd de allereerste inspiratiedag in IJsselstein gehouden.

Inmiddels staan er meer dan 425 producten in de winkel en hebben we 27 inspiratiedagen achter de rug. En zelfs na 27 inspiratiedagen hebben we nog steeds ontzettend veel zin om collega’s in het onderwijs te inspireren! Want Kleuteruniversiteit is een platform door leerkrachten, voor leerkrachten. Met onze roots in het onderwijs weten wij als geen ander waar leerkrachten behoefte aan hebben.

Omdat wij graag het feestje met jullie vieren, hebben al we diverse winacties op Facebook en Instagram gehouden en we feesten de maand maart nog even door.
Op de recente inspiratiedag in Barendrecht hebben we onze bezoekers verrast met een vrolijke Kleuteruniversiteit vlaggenlijn. Zou jij ook zo’n leuke vlaggenlijn willen winnen? Dat kan! We geven er een aantal weg. Beantwoord de volgende vragen om kans te maken:

1. Wie is de oprichter van Kleuteruniversiteit? (Wil je een hint? Kijk hier!)
2. Vertel ons: wat betekent Kleuteruniversiteit voor jou en jouw groep?

Mail je antwoord en je postadres naar info@kleuteruniversiteit.nl , onder vermelding van ‘verjaardag’. De winnaars worden 16 maart 2018 bekend gemaakt.

Inspiratieblog: Wauw juf, van deze muziek krijg ik echt een brok in mijn keel

Nathalie Vermeule is leerkracht op de Gaandeweg in Zwanenburg en ambassadeur van Kleuteruniversiteit. Op deze school werken ze met de Noordwijkse Methode. Dit is een manier van thematisch werken waarbij het leerkrachten én kinderen eigenaarschap geeft in hun leren en werken gekoppeld aan duidelijk gestructureerde en overzichtelijke onderwijsdoelen. In dit blog vertelt ze je meer over hoe ze dit bij de kleuters vorm geeft.

Wij zijn begin vorig schooljaar begonnen met de studiemiddagen van Frum van Egmond van de Noordwijkse Methode. In januari 2016 zijn we begonnen met de Noordwijkse Methode in combinatie met de zogeheten atelierlessen. Het mooie aan deze methode is, is dat je werkt vanuit een thema. Nu zul je denken, dit doe je toch altijd al bij kleuters … Ja dat klopt, maar nu doen we dit schoolbreed. Wat hier mooi en waardevol aan is, is dat het thema door de hele school heen loopt, je een grootse opening en afsluiting hebt en je gebruik kunt maken van elkaars talenten. Je kunt bij deze lessen een methode gebruiken als bronnenboek. Bij de kleuters gebruiken wij de projecten van Kleuteruniversiteit.

Aan het eind van het schooljaar kijken we al naar onderwerpen voor het nieuwe schooljaar. Voor dit schooljaar was er gekozen voor sprookjes (mythen en sagen), muziek en reisbureau Europa. Dit zijn onderwerpen waar je ontzettend veel mee kunt en waar hele leuke projecten bij te vinden zijn.

Enthousiast als ik ben over deze vorm van thematisch werken, ben ik meteen op zoek gegaan naar de projecten die we zouden kunnen gebruiken. Tot mijn schrik zag ik dat er nog geen muziekproject was. Gelukkig hoorde ik van (juf) Sanne dat deze wel in de maak was.

En yes, het project was op tijd klaar! De start kon beginnen. De beer en de piano is een project dat gaat over muziek. Het gaat over een beer die op een dag een piano in het woud vindt. Na een tijdje speelt hij met die piano de mooiste muziek. De beer gaat naar de stad en hij wordt wereldberoemd. De kinderen worden aan Beers’ hand meegenomen door het bos naar de stad. Tijdens het voorbereiden werd ik al enorm enthousiast over de lessen die in het project staan. Zo gaat het echt niet alleen over muziek maar is het aanbod van lessen heel breed. Tijdens het project komen onder andere de volgende zaken naar voren: we luisteren naar pianomuziek, ontwikkelen ritmegevoel, kijken naar de emoties van beer, maken van losse klanken woorden door op de piano te spelen, tellen bloemen voor beer.

Om de voorkennis te activeren maak ik gebruik van verschillende werkvormen. In dit geval was dat een mindmap na een inspirerende workshop op de inspiratiedag van Kleuteruniversiteit.

In dit project zitten heel veel mooie lessen, ook met gebruik van muziek. De teksten zijn geschreven door Jeroen Schipper. De liedjes zijn enorm leuk en zingen makkelijk mee. Wat ook fijn is, is dat bij het project de liedjes als bestand bijgevoegd zijn, ook de instrumentale versie. De tekst staat in de bijlagen. Het zijn ontzettend leuke liedjes die je ook kunt meezingen als je niet heel muzikaal bent.

Wat een geweldige les is, is de les met de website kiesjeinstrument.nl. De kinderen en ik waren enorm enthousiast over deze website. Je kunt namelijk naar veel instrumenten luisteren en als je het digibord uit hebt staan kunnen de kinderen raden. Als je op het instrument klikt leer je ook meer informatie over dit instrument.

De mooiste les uit het project was voor mij zeker de les trots, waarbij de kinderen een tekening maken waar zij trots op zijn. Wat een mooie resultaten zijn hieruit gekomen. Het was voor mij een eye-opener dat de kinderen enorm rustig worden van pianomuziek. Ze luisterden goed naar de muziek en ‘zweefden’ mee op de melodie met hun ogen dicht. Erg gaaf om te zien!

Wij hebben langere tijd over dit project gewerkt en hebben er nog andere lessen en activiteiten bijgevoegd. Voor de muziek staat er in het project als tip dat je gebruik kunt maken van Spotify. De meeste muziek staat ook op YouTube, mocht je geen Spotify hebben.

De mooiste opmerking van een kleuter tijdens de uitvoering van het project? Bij een les gaat het over het muziekspel van Beer. Alle mensen krijgen een brok in hun keel van de muziek. Een meisje uit de klas zegt: ‘Juf, ik krijg ook een brok in m’n keel, het is zo mooi!’.

Mocht je na het lezen van mijn blog enthousiast geworden zijn over het gebruik van het muziekproject kijk dan eens in de webshop. En mocht je nog vragen hebben kun je die altijd aan mij stellen! Mail mij op: ambassadeur@kleuteruniversiteit.nl

Gastblog: De top 5 Kleuteruniversiteit projecten van juf Marrit

Marrit Bosma is werkzaam op OBS de Emmaschool in Steenwijk. In dit blog vertelt ze over haar vijf favoriete Kleuteruniversiteit projecten (tot nu toe).

Vorig schooljaar kreeg ik, na een aantal jaar in groep 3/4/5 gewerkt te hebben, een groep 1/2. Totaal anders natuurlijk! Dankzij de inspirerende projecten van Kleuteruniversiteit heb ik snel mijn draai kunnen vinden. In deze blog vertel ik je over de vijf leukste projecten van Kleuteruniversiteit waar ik tot nu toe mee heb gewerkt.

Project winter, ijsberen en pinguïns

Het project winter richt zich op de Noord- en Zuidpool. Naast reken-, taal- en muziekactiviteiten staan er ook suggesties voor verschillende hoeken in het pakket. Mijn collega en ik hadden een ‘echte’ Noord- en Zuidpool hoek gemaakt, waar de kinderen de opgedane kennis uit het informatieve boek kunnen naspelen. Het leuke van het project vond ik de vele kanten die je er mee op kunt. Zo hebben we gewerkt over sneeuw, verschillende dieren op de Noord- en Zuidpool en over de Eskimo’s. We hebben zelfs een iglo gemaakt van suikerklontjes en suikerwater, een echte aanrader!

De kleine kerstboom

Het project de kleine kerstboom is een mooi project om mee te werken tijdens de kerstperiode. Tijdens het thema is er veel ruimte voor activiteiten op sociaal-emotioneel gebied. De kinderen leren hun talenten kennen en om lief voor elkaar te zijn door middel van een klein gebaar. Omdat het project heel goed is voor de groepsvorming en de sfeer in de klas, heb ik zowel vorig jaar als dit jaar met het project gewerkt.

 

Project indianen

Dit project is een mooi voorbeeld van de kracht van Kleuteruniversiteit, namelijk niet vastzitten aan thema’s, maar aansluiten bij wat er op dat moment speelt op school en bij de kinderen. Het project indianen heb ik gebruikt omdat het aansloot bij het thema van de schoolbrede musical (Het Wilde Westen). Ook dit thema nodigde uit tot het maken van een mooie indianenhoek, waar de kinderen verhalen konden naspelen. Het project nodigt uit tot activiteiten als het maken van een dromenvanger of een cactus. De leerlingen waren zeer enthousiast over het thema!

 

Ssst, de tijger slaapt

Kleuteruniversiteit sluit aan bij het thema van de Nationale Voorleesdagen van 2018. Dit jaar was het thema Ssst, de tijger slaapt. Na iedere activiteit werd er een vlaggetje met een getal opgehangen, waardoor het voor de kinderen inzichtelijk is hoeveel activiteiten er zijn uitgevoerd. Naast de kringactiviteiten in het project hebben de kinderen gewerkt met de mozaïekkaart van de tijger en de kralenplank (een leuke manier om kinderen enthousiast te maken voor het namaken van figuren op de kralenplank). Natuurlijk mocht het maken van tijgers niet ontbreken bij dit thema. Ik heb dit gedaan door de kinderen met hun voet het lijf van de tijger te laten stempelen. Na een gesprek over de kenmerken van de tijger (strepen, snorharen en dergelijke) hebben de kinderen met hun vingers de tijger af mogen maken. Om de jungle helemaal af te maken hebben we vervolgens met onze handen palmbomen gestempeld.

 

Haas en mol zoeken een uitweg

Haas heeft een probleem; hij is aan de overkant van de snelweg terecht gekomen en kan niet meer terug. In dit pakket, gericht op onderzoekend en ontdekkend leren, proberen de kinderen een constructie te maken waardoor Haas weer naar de overkant kan. In de klas hadden we in de zandtafel een weg gemaakt, zodat de kinderen tunnelconstructies konden maken en in de bouwhoek werden bruggen gebouwd. Ook heel leuk binnen dit project is het ontdekken van het slechtziend/blind zijn van mol. In de klas heb ik de kinderen door middel van zonnebrillen met plak-ogen en een blinddoek laten ervaren hoe het is om weinig of niks te zien.

Conclusie

Werken met de projecten van Kleuteruniversiteit geeft mij veel plezier aan het lesgeven in groep 1/2. Doordat de thema’s heel divers zijn, kan er goed aangesloten worden bij de belevingswereld van de kinderen. Bovenstaande thema’s zijn mijn favoriete thema’s, doordat je er veel kanten mee op kan. Op deze manier kan er ingespeeld worden op wat er leeft bij de kinderen. Daarnaast inspireren de thema’s van Kleuteruniversiteit mij bij het vormgeven van hoeken en extra activiteiten.

Heb jij ook een top 5 favoriete projecten en wil je deze met ons delen? Mail dan naar info@kleuteruniversiteit.nl. Als dank voor jouw top 5 ontvang je een nieuw project naar keuze uit onze webwinkel.