Archief / mei, 2018

Paboblog: Ik ben bijna juf!

Eline is vierdejaars student aan de Marnix academie en werkzaam in groep 0/1. In dit blog vertelt zij over haar belevenissen als Lio-stagiaire.

Nog een paar maanden en dan zit de PABO er voor mij op! Maar voordat het zo ver is, is het eerst tijd om een onderzoek voor mijn eindscriptie te doen. De verschillen tussen jongens en meisjes hebben mij altijd al enorm gefascineerd. Het verzinnen van een onderwerp voor mijn onderzoek kostte mij dan ook geen enkele moeite. Daarover moest mijn onderzoek dus gaan.

Ik heb me allereerst verdiept in de manier waarop jongens en meisjes leren. Wist je dat jongens leren door trial-and-error? Dat wil zeggen leren door vallen en opstaan, door te doen, door grenzen te verkennen. Meisjes daarentegen plaatsen alles sneller in een sociale context en vertonen volg gedrag, om zo te voldoen aan het verwachtingspatroon van de leerkracht.

Er zijn natuurlijk nog veel meer verschillen te benoemen. Voor mijn onderzoek heb ik mij echter beperkt tot dit verschil en ben ik gaan nadenken in welke situatie dit soort gedrag zichtbaar zou kunnen zijn. Mijn idee was dat dit waarschijnlijk het meest naar voren zou komen in een hoek waarbij kinderen zelf kunnen ontdekken. Een ontdekhoek waarin ze op hun eigen manier met materialen om kunnen gaan, zodat ik kon observeren of het inderdaad waar is dat jongens en meisjes stereotype gedrag vertonen.

Ik bood drie verschillende activiteiten aan in de ontdekhoek.

  1. Ik gaf de kinderen magneten en verschillende voorwerpen die wel en die niet magnetisch zijn. Om te voorkomen dat de kinderen het overzicht in de materialen verliezen en het hen teveel zou worden, bood ik deze eerst in de kring aan. Ik vertelde de kinderen dat sommige voorwerpen zullen blijven plakken aan een magneet en andere materialen niet. Vervolgens gingen de kinderen hiermee aan de slag.
  2. De kinderen kregen een bak met water met verschillende voorwerpen die wel of niet zouden blijven drijven. Nadat de kinderen dit hadden onderzocht, gaf ik de kinderen een extra opdracht: “Hoe kun je deze steen laten drijven?” De kinderen waren vindingrijk in het oplossen van dit vraagstuk, zo legden ze de steen op een aantal doppen. De doppen bleven immers drijven, maar helaas werkte dit niet. Uiteindelijk kwam een kind op het idee om een vlot te maken van stukjes piepschuim en de steen hierop te leggen waardoor de steen bleef drijven!
  3. Tot slot kregen de kinderen een ballon aangeboden en vertelde ik hen hoe zij deze statisch geladen kunnen maken. Daarna mochten zij de ballon boven het haar van een ander kind houden om te kijken wat er gebeurde. Ook mochten zij de klas rond lopen om te kijken waaraan de ballon blijft plakken, of wat er zoal aan de ballon bleef plakken.

Tijdens het spelen in de ontdekhoek heb ik voor mijn onderzoek geobserveerd welk gedrag de kinderen vertoonden. Trial-and-error of leerkrachtvolgend gedrag. Wat mij opviel was dat de jongens bij het drijven en zinken voorwerpen van hoge afstand in de bak met water gooiden, met grote hilariteit. De meisjes vertoonden juist voorzichtig gedrag: “Niet te hard plonzen hè!”

Verder viel mij op dat de meisjes deze activiteit in een sociale context plaatsten door gebruik te maken van rollenspel: “Ik ben nu de baby, dus mag jij de magneten.” Bij de activiteit met ballonnen was duidelijk te zien dat ook meisjes trial-and-error gedrag vertonen. Zo pakte een meisje een ballon en gooide deze in de lucht. Vervolgens bleef dit meisje de ballon hooghouden en liep ondertussen de hele klas rond. Dit gedrag kwam duidelijk niet overeen met wat ik had voorgedaan en dat was in dit geval dus geen leerkrachtvolgend gedrag. Het is dus zeker niet zo zwart-wit als ik in eerste instantie dacht. Wel heb ik geconstateerd tijdens mijn onderzoek dat jongens vaker trial-and-error gedrag vertoonden en meisjes vaker het leerkracht gedrag opvolgen. Het blijft een ontdekhoek, een hoek waarin de kinderen op hun eigen manier met de materialen om mogen gaan. Hier waren dan ook geen voorwaarden aan verbonden.

Het observeren van het gedrag van kinderen heeft mij enorm geholpen om meer kennis over de kinderen te krijgen. Juist doordat ik de tijd nam om te luisteren wat zij tegen elkaar zeiden, kon ik beter plaatsen waar het gedrag vandaan kwam. Waar ik in eerste instantie het gedrag van de jongens zou corrigeren omdat dit niet de manier is die is voorgedaan, heb ik nu meer geluisterd naar hen, waardoor ik zag dat ook de jongens de materialen op die manier aan het ontdekken zijn.

Dus, waardevol onderzoek achter de rug, nog een paar maanden en dan is het zo ver. Ik kan niet wachten om al de opgedane kennis toe te passen in de praktijk en zelf aan de slag te gaan in een eigen klas!

Kliederen met zand en water: waarom kleuters een buitenkeuken moeten hebben

Ingelien Lemmen is leerkracht op Het Spectrum in groep 1 en ambassadeur bij Kleuteruniversiteit. In dit blog vertelt ze over het belang van een buitenkeuken bij jou op het schoolplein.

Begin van dit jaar was ik aanwezig op een Kleuteruniversiteit inspiratiedag. Dit is een ontzettend gezellige, goede én natuurlijk inspirerende dag voor iedereen die met kleuters werkt. Ik wil je zo’n dag dan ook van harte aanraden, je komt er absoluut vol enthousiasme vandaan en je doet genoeg ideeën op om direct mee aan de slag te gaan. Superleuk!

Ik volgde er de workshop Buitenspelen van Kommee (ik zeg: DOEN!) en dit heeft mijn visie op buitenspelen compleet veranderd. De kern van deze workshop was: Ga naar buiten … altijd! De workshop gaf mij genoeg ideeën en ik zag direct mogelijkheden om het spel op het schoolplein uit te breiden en te verdiepen. Dat is toch wat je graag wilt als leerkracht, dat je de kinderen een rijke leeromgeving biedt (zowel binnen als buiten) zodat er spelenderwijs veel wordt ontdekt en geleerd!

Buitenspelen is  voor kinderen één van de fijnste dingen. Het is van groot belang voor de ontwikkeling van een kind en het is ook nog eens heel gezond. In dit blog wil ik aandacht geven aan het spelen met zand en water, natuurlijk besef ik me dat er veel meer is dan dat. Wellicht verdiep ik me in een ander blog nog eens op andere materialen. Nu: zand en water!

Kinderen spelen graag met zand en water. Zintuigen worden geprikkeld als kinderen hiermee mogen kliederen. Het is een perfecte manier om de zintuiglijke ontwikkeling te stimuleren. Zand is op verschillende manieren te manipuleren. Je kunt het fijn knijpen, kneden met je handen, er met je vingers doorheen strijken en natuurlijk diep graven. Spelen met water vinden kinderen ook geweldig! Wanneer deze twee samenkomen is het plezier compleet.

Tijdens het buitenspelen met mijn groep heb ik een aantal dingen anders aangepakt:

– We gaan altijd naar buiten, ook als het regent (al is het maar eventjes een frisse neus halen);
– Als je kaplaarzen aan hebt, mag je in de plas;
– Zandbakspullen gaan altijd naar buiten, ook als het een beetje regent;
– Zandbakspullen mogen ook uit de zandbak, mits deze met de juiste functie gebruikt worden;
– Er mag overal met zand gespeeld worden, mits je het na het spel weer netjes opruimt;
– Als je water nodig hebt, mag je hier om vragen.

Door deze verandering zag ik al zoveel verschil en het allerbelangrijkste: ontzettend veel plezier! Er ontstond ander spel doordat de kinderen meer spelmogelijkheden kregen en ik de kinderen niet meer uit hun spel haalde. Er was meer harmonie en er werd ontzettend goed samengewerkt. De kinderen én ik waren zo enthousiast dat ik dit graag wilde gaan uitbreiden.

Juf, kijk hoe diep deze plas is! Lekker met je kaplaarzen erin en meten maar …
Scheppen, roeren, gieten … de chocolademelk is klaar, wat een samenwerking en wat kun je fijn spelen met modder!

Het is ook geweldig dat kleuters hun belevingswereld mee naar buiten nemen. Bij het project ‘naar de dierentuin met Fien en Milo’ van Kleuteruniversiteit werd de modder in de kruiwagen spontaan olifantenpoep! Ze speelden dat de olifant overal op het plein had gepoept en legde overal een hoopje neer. Na afloop werd alles weer netjes opgeruimd door de verzorger.

Nu ik met eigen ogen gezien had hoeveel plezier de kinderen beleven aan het spelen met zand en water wilde ik ontzettend graag een buitenkeuken. Nu heb ik het geluk dat ik een kleuter met een zeer handige ouder in mijn groep heb en hij wilde voor ons een buitenkeuken maken. WOW! Ontzettend blij mee! Het is een stevige buitenkeuken van steigerhout mét wielen geworden, dit is praktisch zodat we hem na het spelen netjes op kunnen ruimen in de schuur.

Vraag aan ouders ook oude keukenmaterialen (pannen, maatbekers, vergieten, houten lepels, plastic borden en bekers, bestek …) en neem deze materialen mee naar buiten. Je zult zien dat het spel meteen een andere wending krijgt.

Mocht een buitenkeuken, om wat voor reden dan ook, niet haalbaar zijn dan kun je ook denken aan een oud fornuisje uit de huishoek. De kinderen zullen hier allerlei lekkers voor je op gaan klaar maken. Plaats hier eventueel wielen onder, zodat hij makkelijk te verplaatsen is.

Dé redenen waarom jouw kleuters een buitenkeuken moeten hebben:

  1. De spelontwikkeling wordt gestimuleerd, verschillende fasen van het spel zie je hier terug. Denk hierbij aan de fasen van manipulatief en rollenspel.
  2. Zand én water zijn belangrijk voor de zintuiglijke ontwikkeling, kinderen leren door te doen.
  3. Jonge kinderen leren door spel en ervaringen. Het naspelen van de echte wereld wordt geoefend met echte materialen. In dit spel zitten veel leerelementen ‘verstopt’.

Dit wil je toch niet missen?

Ik hoop je geïnspireerd te hebben om anders naar het buitenspel van jouw kinderen te kijken. Ga samen met de kinderen op ontdekking wat bij jullie past en mogelijk is en GENIET!

Graag sluit ik af met een grappige quote van een leerling uit mijn groep, die zo geniet van het spelen met zand en water en hierdoor geniet ik als leerkracht met veel plezier van hun spel:

P.S. Kijk vooral op internet voor inspiratie voor leuke buitenkeukens, zoekterm: modderkeuken. Er zijn zoveel mogelijkheden. Als je het fijn vindt dat ik met je meedenk, mag je mij altijd een berichtje sturen via ambassadeur@kleuteruniversiteit.nl of instagram: @jufineenkleutergroep