Archief / Nieuws

RSS feed

Informatieblog: Regulier kleuteronderwijs versus ZML kleuteronderwijs

Susanne Zoutewelle is leerkracht op de Klimopschool en ambassadeur bij Kleuteruniversiteit. In dit blog vertelt ze over het verschil tussen regulier kleuteronderwijs en ZML kleuteronderwijs.

Tijdens het schrijven van dit blog is het mij eigenlijk duidelijk geworden dat er veel meer verschillen zijn dan dat ik van te voren had verwacht. Doordat ik al ruim 6 jaar werkzaam ben in het ZML onderwijs, vergeet je soms welke verschillen en overeenkomsten er zijn met het reguliere onderwijs. Daarom benoem ik in dit blog een aantal belangrijke verschillen.

Groepsgrootte

In een reguliere klas zitten veel meer kinderen dan in een ZML groep. In een ZML kleutergroep bij ons op school is twaalf het maximum aantal kinderen in de groep en draaien wij de groep altijd met een leerkracht en een assistent. Dit is zo geregeld omdat alle kinderen hun eigen leerniveau hebben en hierdoor de onderwijsbehoeften ver uit elkaar kunnen liggen. De kinderen hebben tijdens dit proces meer aandacht nodig om te kunnen leren en ervaren. Zo is er bijvoorbeeld bij ons op school de mogelijkheid om intensief te werken aan zindelijkheidstraining en krijgen kinderen, die een intensief aanbod nodig hebben, in mondelinge taal extra ondersteuning in de klas hiervoor. Ook hebben wij hierdoor de tijd en ruimte om intensief te werken met ondersteunende gebaren.

Zelfstandigheid

Zelfstandigheid staat voorop. Het doel is om de kinderen zo zelfstandig mogelijk de school te laten verlaten. Samen willen wij de kinderen leren om het zelf te doen. Binnen ZML kleutergroepen besteden wij bijzonder veel tijd en aandacht aan het leren aankleden, schoenen aantrekken, naar de wc gaan, je werkplek en materialen opruimen, zelfstandig een taakje uitvoeren etc.

Wanneer je naar een reguliere kleutergroep kijkt, is bij sommige van deze onderdelen zeker ook nog hulp nodig, maar kunnen de kinderen na wat aansturing eigenlijk al veel alleen. De kinderen in de ZML kleutergroep hebben continu extra aandacht en hulp nodig. Om de kinderen te leren zelfstandig een taak uit te voeren, werken wij tijdens werkmomenten met werkbakken zoals te zien is op onderstaande foto.

In deze drie lades zitten taken die de kinderen zelf uit kunnen voeren op hun eigen niveau. Ieder kind heeft een lade met rekenen, lezen en het onderdeel motoriek. In een map houden we bij hoe de leerlingen hier mee omgaan en of het doel behaald is. De taken zijn de hele week hetzelfde. Wanneer het lukt om deze zelfstandig uit te voeren, gaan we werken aan het werktempo. Dit is een groot verschil met een reguliere kleuterklas, waar tijdens het zelfstandig werken de kinderen vaak een taak aan hun tafel uitvoeren en de leerkracht ondertussen bijvoorbeeld instructie aan een andere groep geeft, of waarbij de kinderen met elkaar samenwerken. Dit is in een ZML kleutergroep niet mogelijk. Onze kinderen hebben altijd een juf of assistent nodig die hen begeleidt.

Structuur

Structuur is een belangrijk onderdeel tijdens het werken in een ZML kleutergroep dat overeenkomt met het reguliere onderwijs. Iedere ochtend openen we de dag en kijken wij naar het dagschema d.m.v. pictogrammen. We bespreken wat we die dag gaan doen, maar net zo belangrijk is het doorstrepen wat al geweest is. De kinderen in onze kleutergroep hebben nauwelijks tot geen tijdsbesef en als zodanig loopt dit schema als een rode draad door de dag. Het staat bij ons altijd op het digibord, zoals je kunt zien op de foto, maar moet ook zichtbaar zijn wanneer het bord uit is en daarom hangt het ook nog aan de muur.

Mijn ervaring vanuit het regulier onderwijs is dat er zeker ook een dagschema hangt, maar dat dit een mindere prominente rol inneemt. Vanuit dit punt valt ook op dat er in regulier onderwijs meer tijdsdruk is. Kinderen moeten doelen halen, scoren en groeien. Dat is in het ZML onderwijs natuurlijk ook zo, maar deze kinderen kunnen we niet pushen, wanneer we dit zouden doen krijgen we al snel te maken met allemaal overvraagde kinderen en dat willen wij voorkomen. Juist door rust, ruimte en herhaling leren de kinderen bij ons op school op hun eigen tempo.

Indeling van de klas

Toen ik aan de andere Kleuteruniversiteit ambassadeurs vroeg wat ze graag wilden weten over het verschil tussen het regulier en ZML onderwijs, kwam als eerste naar boven de verschillen in klasseninrichting. De gedachte was dat mijn lokaal prikkelarm zou zijn, maar dit is zeker niet het geval. Ook bij mij in de klas hangen er werkjes aan de muur die de kinderen gemaakt hebben, zijn er open kasten en werken we met hoeken. Wel is het zo dat alle kinderen echt een eigen plek en stoel hebben in de klas. Zoals ik op sommige reguliere scholen heb gezien dat kinderen hun tafel moeten delen of geen vaste stoel hebben, kan dat bij ons niet. De kinderen hebben allemaal echt hun eigen ruimte en plek nodig. Iets samen delen is vaak nog erg moeilijk en zorgt er soms ook voor dat de veiligheid wordt aangetast. Bij ons in de klas werken wij aan hoefijzertafels.

Ieder heeft een eigen plek en aan de binnenkant van deze tafels kunnen de juffen zitten om de leerlingen te helpen. Dit werkt super fijn en geeft heel veel rust. Het blijft lastig om op papier uit te leggen wat precies de verschillen zijn. De verschillen kun je pas echt zien als je hebt ervaren hoe het is om in het speciaal onderwijs te werken. Maar hopelijk heb je wel een indruk gekregen door het lezen van mijn blog.

Heb je nog vragen? Je kunt de ambassadeurs bereiken via de Vrienden van Kleuteruniversiteit groep op Facebook of mail naar ambassadeur@kleuteruniversiteit.nl. Ik ben ook actief op Facebook en Instagram als jufsuusinactie.

Inspiratieblog: aan de slag met een beredeneerd aanbod

Juf Annelieke is leerkracht in groep 1/2/3 op Jenaplanschool De Open Hof en ambassadeur van Kleuteruniversiteit. In dit blog vertelt ze over hoe je komt tot een beredeneerd aanbod in combinatie met de projecten van Kleuteruniversiteit.

Begin dit jaar heb ik voor Kleuteruniversiteit een blog geschreven over hoe ik in mijn groep gekomen ben tot het realiseren van een beredeneerd aanbod in combinatie met Kijk en Kleuteruniversiteit. Naar aanleiding van deze blog heb ik veel vragen gekregen over het opzetten van het beredeneerd aanbod in een kleutergroep. Enthousiaste reacties van collega’s die het soms lastig vinden om het echt te gaan doen. Want, waar begin je? Heel begrijpelijk vind ik dat. Vandaar dat ik je met deze blog verder wil helpen om een een begin te maken met het creëren van een beredeneerd aanbod op jouw school.

Ik heb al veel kleuterleerkrachten kunnen helpen met mijn tips over het werken met een beredeneerd aanbod. Deze vragen kreeg ik op Kleuteruniversiteit inspiratiedagen, via de mail en op social media. Maar soms zijn deze tips nog niet voldoende. Het kan fijn zijn om met elkaar concreet aan de slag te gaan om zo’n beredeneerd aanbod goed en doordacht op te zetten voor de gehele kleuterbouw in een school. Begin dit schooljaar heb ik tijdens een studiemiddag een onderbouwteam geholpen met het op papier zetten van een beredeneerd aanbod. Deze praktijkervaring gebruik ik graag om uit te leggen hoe je tot zo’n beredeneerd aanbod komt.

De beginsituatie

Lees verder →

Inspiratieblog: effectief werken met SmartGames

Cora Hansen is leerkracht, eigenaar van de website Slimmekleuters.nl, schrijft projecten voor Kleuteruniversiteit en geeft workshops op inspiratiedagen. In haar werk komt ze regelmatig leerkrachten tegen die worstelen met kinderen die een extra uitdaging nodig hebben, maar die het juist snel opgeven. In dit blog geeft ze advies aan de hand van SmartGames zodat je kinderen toch die extra uitdaging kunt bieden.

Het afgelopen jaar heb ik tijdens de inspiratiedagen van Kleuteruniversiteit de workshop ‘Mindset’ gegeven. Het is ontzettend leuk om veel collega’s bij te praten over dit belangrijke thema! Een van de onderwerpen van de workshop was de inzet van SmartGames in de groep. De leerkrachten die ik sprak delen de ervaring dat juist kinderen die extra uitdaging nodig hebben, deze spellen na een of twee keer proberen links laten liggen. Wat is er aan de hand en hoe kun je SmartGames wél effectief in te zetten in je groep? Daar probeer ik in dit blog antwoord op te geven.

Leren falen

Kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong hoeven lang niet altijd moeite te doen voor het werk dat in de kleutergroep wordt aangeboden. Een telopdracht waarbij ze moeten tellen tot 10? Een puzzel maken van 50 stukjes? Laten zien dat je kunt rijmen? Waar andere kinderen dit leren door oefenen, falen, hulp vragen en opnieuw proberen, kan een kleuter met een ontwikkelingsvoorsprong het gevraagde zonder moeite laten zien. Dat is ‘knap’, maar het vormt ook een risico: de kinderen doen weinig faalervaringen op en leren niet hoe ze kunnen omgaan met situaties waarin iets niet direct lukt. Lees verder →

Is het al Kerstmis? 7 projecttips voor peuters en kleuters voor een gezellige kerst

Sinterklaas is bíjna weer vertrokken, dus we denken stiekem al na over kerst. Wij weten heus wel dat de kerstboom nog dezelfde week de klas in wordt gesleept, soms zelfs dezelfde dag nog. En dan wil je eigenlijk al direct beginnen. Wij helpen je alvast met vooruit denken:

Rikki wil een kerstboom

Het is bijna Kerstmis, maar bij Rikki thuis staat nog altijd geen kerstboom.
Samen met papa gaat Rikki naar de kerstbomenmarkt.
Het wordt een gezellige, winterse wandeling door de sneeuw.

Lees verder →

Informatieblog: Hoe kom je tot een goede pengreep?

Karin Stolk was 27 jaar werkzaam als (kleuter-)leerkracht. Gedurende deze tijd liep ze steeds tegen zaken aan waar binnen de school geen directe hulp of oplossing voor was. Dit prompte Karin om te beginnen met haar eigen Kinderpraktijk: ‘Bij Kee’. In haar praktijk werkt ze full-time met kinderen met een uitdaging. 

Naar aanleiding van een foto over een pengreep van een Kleuteruniversiteit ambassadeur op Instagram kwam er een interessante discussie op gang. Dit heeft geleid tot deze blog die de volgende vraag beantwoordt: hoe kom je tot een goede pengreep?

Kinderen ontdekken de wereld voor een groot deel met hun handen. Met je handen kun je tasten, voelen, grijpen, manipuleren, bouwen, maken, wijzen, maar ook jezelf uitdrukken in gebaren, krabbels en uiteindelijk in geschreven woorden. Wanneer we ons meer op papier gaan uitdrukken wordt de pengreep een heel belangrijk verhaal. We zijn ons er van bewust dat deze goed moet zijn, maar hoe komen we tot een goede pengreep? Mijn tips en adviezen lees je in dit blog.

Het lichaam maakt een ontwikkeling door van boven naar beneden en van binnen naar buiten. Van je hoofd naar je tenen en van je romp naar je ledematen dus. Deze ontwikkeling verloopt volgens een prioriteit, die je hersenen aangeven. Je hebt natuurlijk eerst de spieren nodig die er voor zorgen dat je je kunt voortbewegen en een goede coördinatie ontwikkelt. Daarna komen pas de spieren in je handen en je vingers. Dat betekent niet dat de handen zich als laatste gaan ontwikkelen. Kijk maar naar een baby, deze grijpt met twee hele handen naar iets dat hij wil hebben. Peuters kunnen al veel bewuster sturen. Kijk maar hoe goed ze rozijntjes in hun mond kunnen stoppen. Het lijkt soms al wel op een pincetgreep, maar zo ver zijn ze dan echt nog niet. Lees verder →